Naučnici su otkrili organizam koji pomera poznate granice života na Zemlji. Novootkrivena vrsta amebe normalno raste i razmnožava se na čak 63 stepena Celzijusa, temperaturi za koju se dugo smatralo da je previsoka za ovako složene ćelije.
Mikroorganizam je dobio ime Incendiamoeba cascadensis, odnosno "vatrena ameba sa Kaskada". Istraživači sa Univerziteta Sirakjuz pronašli su ga u vrelim izvorima Nacionalnog parka Lasen Volkanik u Kaliforniji.
Bakterije i drugi jednostavniji mikroorganizmi mogu da prežive na mnogo višim temperaturama. Međutim, vatrena ameba pripada eukariotima, grupi organizama čije ćelije imaju jedro i složeniju unutrašnju strukturu, a kojoj pripadaju i životinje i ljudi.
Upravo zbog te složenosti dugo se smatralo da eukariotski život ne može normalno da funkcioniše na temperaturama višim od oko 60 stepeni Celzijusa. Razlog je što membrane važne za funkcionisanje njihovih ćelija na velikoj vrućini postaju nestabilne.
Uzorci iz kojih je nova vrsta izdvojena prikupljani su između 2023. i 2025. godine.
Preživljava čak i 70 stepeni
Kada su naučnici u laboratoriji postepeno povećavali temperaturu, ameba je nastavila normalno da funkcioniše.
Najveće iznenađenje usledilo je kada su istraživači videli da se vatrena ameba mitozom razmnožava i na 63 stepena Celzijusa. To je iznad granice koja se ranije smatrala mogućom za ovakve organizme.
Tu se njena otpornost ne završava. Ameba može da izdrži temperaturu od čak 70 stepeni Celzijusa i da se nakon toga oporavi.
U tako ekstremnim uslovima ona menja oblik i formira zaštitni spoljašnji sloj. Naučnici su otkrili i da pri visokim temperaturama pojačava aktivnost gena koji pomažu u očuvanju ćelije i popravci oštećene DNK.
Istraživanje je pokazalo i da koristi mehanizme za održavanje stabilnosti proteina slične onima koji postoje kod pojedinih bakterija prilagođenih ekstremnim uslovima.
Naučnici sada veruju da vatrena ameba možda nije jedini složeniji mikroorganizam sposoban za život na ovako visokim temperaturama.
"Verujemo da postoje i drugi eukariotski organizmi koji žive na visokim temperaturama i tek čekaju da budu otkriveni", rekla je Andžela Oliverio, biolog i biohemičar sa Univerziteta Sirakjuz.
Tim zato već traga za ovom vrstom u drugim geotermalnim područjima. Istraživači proučavaju i njene bliske srodnike kako bi otkrili kako je evolucija omogućila život u uslovima za koje se dugo smatralo da su previše ekstremni za složenije ćelije.
Istraživanje je objavljeno u naučnom časopisu Cell.
