Povratak supersoničnih letova: Da li će "tihi" zvučni udar promeniti avio-industriju?

Ferrari Press Agency Supersonic 1 Ref 17790 06/05/2026 See Ferrari pictures Pictures must credit: NASA US space agency NASA has flown a supersonic aircraft it is developing to near the speed of sound. The X-59, being built to overcome the loud sonic booms that blight aircraft travelling above the speed of sound. The aircraft was flown over the Mojave Desert in California on April 14 with details just being publicly released. It hit a top a speed of just under the speed of sound at 0.98 Mach / 1,210 km/h During the flight, the aircraft completed a series of manoeuvres as it was pushed to higher altitudes and near-supersonic speeds. The pilot performed a number of moves including lefty and right rolls. NASA is now analysing the test flight data as it works on the technology to vastly reduce the volume of sonic booms, enabling a new class of operational supersonic aircraft. The X-59 aircraft, built by Lockheed Martin, is 30 metres long and has a wingspan of nine metres. The nose makes up almost a third of the aircraft’s length and is said by engineers essential for reducing the sonic booms supersonic aircraft make when crossing the sound barrier. The aircraft first flew on October 28, 2025 at the relatively low speed of 370 km/h and a maximum altitude of 3.6 kilometres. OPS: The NASA X-59 on its April test flight, 2026, hitting a speed just below that of sound at 1,210 km/h Picture supplied by Ferrari,Image: 1096880214, License: Rights-managed, Restrictions: , Model Release: no , Credit line: NASA / Ferrari / Profimedia Foto: NASA / Ferrari / Profimedia

Supersonično putovanje, nekada simbol futurizma i luksuza zahvaljujući legendarnom Concorde avionu, moglo bi da doživi veliki povratak. Ključni problem koji je decenijama sprečavao širu upotrebu ovih letova, glasni zvučni udar (sonic boom), konačno dobija tehnološko rešenje.

Naime, kada avion probije zvučni zid, stvara snažan udarni talas koji se na zemlji čuje kao eksplozija. Upravo zbog toga je još 1970-ih uvedena zabrana supersoničnih letova iznad kopna u SAD i mnogim drugim zemljama, piše NASA.

Danas se situacija menja zahvaljujući novim istraživanjima i eksperimentalnim letelicama. NASA već testira svoj revolucionarni avion X-59, koji je dizajniran da proizvodi samo tihi "udarac" umesto klasičnog buma.

Ovaj avion je već uspešno probio zvučni zid tokom testiranja 2026. godine, dostigavši brzinu od oko Mach 1.1, ali bez osećaja ili glasnog efekta karakterističnog za ranije generacije letelica.

Promena regulative širom sveta

Cilj ovih testova nije samo tehnološki napredak, već i prikupljanje podataka koji bi mogli da promene regulative širom sveta. Ukoliko se dokaže da su "tihi" supersonični letovi bezbedni i prihvatljivi za ljude na zemlji, mogli bismo da vidimo ukidanje višedecenijskih zabrana.

To bi otvorilo vrata novoj eri putovanja, letovi koji danas traju 10 ili više sati mogli bi da se skrate na svega nekoliko. Ideja o letu od Njujorka do Los Anđelesa za tri sata ili manje više ne deluje kao naučna fantastika, piše Live Science.

Ipak, i dalje postoje izazovi. Osim buke, tu su i visoki troškovi razvoja, potrošnja goriva i ekološki uticaj. Zbog toga stručnjaci veruju da će proći još nekoliko godina pre nego što ovakvi avioni postanu deo redovnog komercijalnog saobraćaja.

Jedno je sigurno, a to je da je trka za povratak supersoničnih letova je u toku, a ključ uspeha biće upravo kontrola zvučnog udara.

TAGOVI